Ba al zenekien…

Merkatari txinatarrek bost mende zeramatzaten portzelana, zeta eta berunezko pisuekin merkataritzan eta uhartekoek, besteak beste, kotoi, argizari, perla eta patata gozoak saltzen.
Magallanesek eta indigenen buruzagia zen Colambu rajak oso ongi hartu zuten elkar. Hala, raja beraiekin joan zen Cebuko irlara arte, eta bertan Humabon erregea ezagutu zuen Magallanesek.
Nao Victoria-ren erreplika
Erregearen argibidetan tribuen arteko gerretan parte hartzea aipatzen ez bazen ere, Magallanesek babesa eskaini zion etsaien aurrean Humabon rajari.
Nao izenekoek, hasiera batean, hiru zutoin eramaten zituzten, bela karratuekin trinketean eta handienean eta bela latindar bat mesanan. Aurrerago makila horien luzera handitu egin zen eta gabia izenekoak sartu ziren, hots, bela karratuak, baina dimentsio txikiagokoak. Geroago laugarren zutoin batean kontramesana agertu zen, mesanaren atzeko zutoinean, eta zebadera branka-hagaren azpian, maniobrak egiteko ahalmena hobetuz.
Karabela portuges edo andaluziarrak naoak baino ontzi txikiagoak izan arren, bizkorragoak eta itsasorako egokiagoak ziren. Hori dela eta, esplorazio-bidaietarako horiek lehenesten zituzten.
1519ko maiatzaren 5eko Errege Zedulak 235 gizoneko taldea ezarri zuen, 62 Trinitatean Magallanes buruzagi zela, 56 San Antonio izeneko itsasontzian Juan de Cartagena bertako kapitain izanik, 44 Concepción izenekoan Gaspar de Quesada buruzagi zuela, 45 Victoria izenekoan Luis de Mendoza kapitain zela eta 32 Santiago izenekoan Juan Serranok gidatuta.
Magallaes itsasarteako mapa – Hondius (1606)
Cebuko irlako biztanleei urreak balio gutxi zuela iruditzen zitzaien, biguna zelako. Aitzitik, Magallanesen espedizioko kideek erakutsitako burdinaren gogortasunarekin liluratuta zeuden. Magallanesek urrearekin merkataritzan aritzea debekatu zien marinelei, indigenek haren balioaren inguruko susmoa hartu ez zezaten.
Magallanes Mactaneko erregea Cebuko subiranoaren aurrean menderatu nahirik hil zen. Bi uharte horien artean bi miliako distantzia zegoen eta erasoen aurkako aholkuei muzin eginez, Magallanes hirurogei gizonekin joan zen eta koralez beteriko hondoak topatu eta ertzera gerturatu ezin zirenez, uretara jauzi egin eta ertzera hurbildu zen. Bertan zeuden gudari indiarrak banbu-geziekin prest. Mosketeak eta baleztak ontzietan utzi behar izan zituztenez Magallanes indiar gudarien lantzez josita hil zen.
Magallanesen gizon leialen ustez Magallanesek berak eragin zuen bere heriotza Mactaneko indigenekin beharrezkoa ez zen borroka batean sartzeko erabakia hartzerakoan, beren bizitzak eta armadaren baliabideak alferrik galduz.
Magallanesen gorpu zatikatua sekula ez zitzaien espainiarrei entregatu eta portuan obelisko txuri bat altxatu zuten, egun oraindik borroka hura oroitzen duena.

Itsas Museoa Fundazioak editatutako “Desvelando Horizontes: La Circunavegación de Magallanes y Elcano” liburutik eskuratutako datuak.

Egitasmo hau Mundu Biraren V. Mendeurrenerako Komisioaren programak abala ematen dien ekintzen barne dago.